Het handvest: toepassing en bestuur 20/11/2020 . Matthias

image that represent Het handvest: toepassing en bestuur

In dit artikel gaan we dieper in op de eerste drie thema’s van het sociaal en milieuhandvest van NewB. Die handelen niet over het bancaire, maar over de manier waarop NewB functioneert. We staan vooral stil bij de vraag welke implicaties het handvest en de coöperatieve structuur van NewB hebben op haar werking.

Waarden, handvest, maatschappelijk comité

NewB plaatst de waarden die vastliggen in haar statuten in het hart van al haar activiteiten. De operationele vertaalslag van die waarden krijgt in het handvest de vorm van ethische principes. Alle activiteiten, beleid en procedures van NewB zijn er onderhevig aan.

Het maatschappelijk comité van NewB is verantwoordelijk voor het handvest. Het comité, dat momenteel bestaat uit 14 vrijwillige, door de algemene vergadering gekozen leden, is belast met de controle op de naleving van de waarden van NewB. Daarnaast gaat de leden van het comité regelmatig na of het handvest nog up-to-date is met de evoluties in de samenleving en in de activiteiten van NewB. De raad van bestuur van NewB is er op zijn beurt verantwoordelijk voor dat de principes van het handvest in de praktijk worden omgezet. De bestuurders waken erover dat de operationele ploeg van NewB de principes omzet in daden.

               

Daarom is het zeer belangrijk dat het maatschappelijk comité, de raad van bestuur en de operationele ploeg van NewB met elkaar in dialoog gaan in een sfeer van vertrouwen. Niet toevallig is precies dat het onderwerp van het allereerste principe in het handvest: ‘NewB onderhoudt een constructieve dialoog met het maatschappelijk comité om een vertrouwelijk klimaat te scheppen waarin het handvest kan evolueren en de waarden daadwerkelijk worden geïmplementeerd in de werking van NewB’

Naleving van het handvest: hoe gaat het in zijn werk?

De evaluatie van de naleving van de handvest gebeurt door het maatschappelijk comité, dat een keer per jaar verslag uitbrengt bij de algemene vergadering. Dit rapport is een van elementen die de coöperanten in acht nemen bij hun beslissing om de bestuurders al dan niet kwijting te verlenen voor het voorbije jaar. De leden van de raad van bestuur krijgen op die manier officieel de erkenning dat ze zich naar behoren van hun taak hebben gekweten en het is dus een belangrijk onderdeel in de bestuursstructuur.

Het maatschappelijk comité kan op elk moment geraadpleegd worden omtrent een onderwerp dat te maken heeft met de waarden van NewB en hun toepassing. In functie van de aard van de verschillende onderwerpen informeert het maatschappelijk comité de raad van bestuur, zodat de elementen in kwestie de werking van NewB helpen evolueren.

Ook van de operationele ploeg wordt verwacht dat ze rekening houdt met de principes van het handvest en die naleeft. Via een interne procedure kan elke medewerker het team interpelleren over praktijken die de naleving van de principes in het handvest in de weg kunnen staan.

Onder het motto ‘beter voorkomen dan genezen’ vermeldt het handvest dat ‘Het maatschappelijk comité en de operationele ploeg zorgen voor een regelmatige opvolging van de indicatoren, zodat NewB eventuele verbeterpunten tijdig kan opsporen’.

Coöperatie en bank: kan je beide zijn?

Banken en coöperaties hoeven helemaal geen tegenpolen te zijn, verre van. In sommige van onze buurlanden zijn er tal van historische voorbeelden van coöperatieve banken. Ook vandaag zien we nieuwe initiatieven in die richting, waarbij coöperatieve banken zoals NewB de ethische praktijk in de kern van hun coöperatieve structuur plaatsen. De coöperatieve logica zorgt ervoor dat de NewB-coöperanten actief bijdragen aan strategische beslissingen en aan de ontwikkeling van de bank. Dit voor zowel de commerciële activiteiten van NewB als voor de ethische en duurzame bedrijfsvoering.

Het handvest vermeldt dat ‘NewB actief werkt aan het democratiseren van haar bedrijfsvoering’. Dat vertaalt zich eerst en vooral in het principe ‘1 coöperant = 1 stem’, ongeacht hoeveel kapitaal het college vertegenwoordigt (de colleges zijn A: middenveldorganisaties, B: burgers, C: institutionele investeerders). Vooraleer een resolutie kan worden aangenomen, is een meerderheid in elk college vereist en moeten de colleges overeenstemming bereiken. Door deze horizontale benadering is iedereen daadwerkelijk betrokken bij de besluitvorming. De operationele ploeg van NewB zorgt ervoor dat de onderwerpen waarvoor wordt gestemd duidelijk en begrijpelijk geformuleerd zijn, zodat het proces echt democratisch is. Dat de drie colleges tot een consensus moeten komen garandeert een evenwichtige besluitvorming met het oog op de verschillende belangen van de betrokken partijen. Het A-college waakt over het algemeen belang, het B-college over de belangen van privéklanten en de C-coöperanten over een gezonde financiële toestand. Een beslissing is pas juist als ze die drie belangen verenigt, toch?

              

NewB is erkend door de Nationale Raad voor de Coöperatie (NRC) die als doel heeft het coöperatieve principe te promoten en het coöperatief ideaal na te streven. De erkenning wil ook zeggen dat NewB een aantal belangrijke principes moet naleven in haar interne werking.

In het handvest staat beschreven dat NewB ernaar moet streven om ook buiten de algemene vergaderingen participatieve initiatieven te organiseren voor de leden van de coöperatie:

NewB organiseert jaarlijks verschillende participatieprocessen zoals enquêtes en workshops, om coöperanten te informeren, te consulteren, af te stemmen en samen beslissingen te nemen over bepaalde aspecten van de bank, zoals toekomstige producten, fondsen en prijszetting. Er wordt getracht om zoveel mogelijk de resultaten van deze processen zorgvuldig bij te houden en te gebruiken om bepaalde beslissingen te motiveren.’

We kijken reikhalzend uit naar het einde van de covid-pandemie, wanneer we weer live workshops kunnen organiseren en van ideeën wisselen met de coöperanten.

Intern management: piramidaal of horizontaal?

Een interessant punt in het handvest behandelt de interne organisatie van de operationele ploeg van NewB. Het democratisch model dat NewB toepast voor de coöperanten volgt ze ook op de werkvloer: ‘NewB beheert de coöperatie zo transparant, horizontaal en collectief mogelijk, om zo de interne samenhang en het democratisch ideaal waartoe NewB zich heeft verbonden, te bevorderen.’ Tijdens gebalde informatiesessies over specifieke onderwerpen houden de verschillende afdelingen elkaar op de hoogte en leren ze elkaar telkens iets bij. Daarnaast zetten bottom-up-procedures de strategische lijnen uit voor elk departement. Tijdens collectieve evaluatiemomenten met het hele team buigen de medewerkers zich over de globale strategie van NewB. Dit zijn enkele van de instrumenten die onder meer een horizontale en participatieve bedrijfscultuur bevorderen.

Heb je nog vragen over het handvest? Stuur een bericht naar [email protected] met het woord ‘handvest’ in het onderwerp van de mail.

 

 

Ben je al ingeschreven op onze nieuwsbrief? Mis niets van het NewB-nieuws en de evolutie van dit project dat al meer dan 116.000 leden telt!

Ik schrijf me in voor de nieuwsbrief.

(Ben je nog geen lid, hou dan onze kanalen zeker in het oog, want vanaf het voorjaar 2021 kan je weer coöperant worden.)