Terug
Judith

Wat kunnen NewB en gemeenschapsmunten voor elkaar betekenen?

Ooit al gehoord van Talenten, Lumsou, SolAToi, Voltî, Yar, Epi Lorain, Val’heureux, Torekes, Zinne, Ardoise, Pluimen, Buurtijd, Troeven en LimbU? Het zijn stuk voor stuk Belgische gemeenschapsmunten, ook wel gekend als alternatieve, complementaire of lokale munten. De eerste tien in bovenstaand rijtje zijn NewB-coöperant.

Wat zijn complementaire munten?

Complementaire munten zijn valuta die in omloop zijn als aanvulling op de officiële munt, in ons geval de euro.

De munten worden uitgegeven door de burgers van een bepaald gebied. Zij leggen een handvest met maatschappelijke waarden vast. Handelaars die met de munt willen werken moeten dit handvest onderschrijven.

“Het gaat om een participatief initiatief om geld opnieuw te kunnen inzetten als motor voor economische en sociale verandering,” zegt Réseau Financité (de Franstalige tegenhanger van Fairfin), dat een kader biedt voor dergelijke organisaties.

Om een lokale munt te gebruiken ga je eerst naar een wisselkantoor en wisselt er euro’s tegen de lokale munt. Voor één euro krijg je één eenheid van de lokale munt. Daarmee kan je in een handelszaak die partner is van de munt producten of diensten aanschaffen. Zo krijgen de burgers van een bepaald gebied weer greep op de monetaire handel, terwijl ze de euro toch kunnen blijven gebruiken.

De munten dienen zowel een sociaal als een ecologisch en een regionaal doel. Geldcreatie, normaal een complex gegeven dat zich ver boven onze hoofden afspeelt, is dankzij de munten verankerd in de reële economie.

Monetaire diversificatie met een sociaal doel

Met complementaire munten wordt de monetaire diversiteit groter, waardoor we eventuele schokken in het bestaande monetair systeem beter kunnen opvangen. Econoom en specialist inzake complementaire munten Bernard Lietaer achtte dat systeem niet stabiel. Hij stelde voor dat we zouden overstappen van een ‘monetaire monocultuur’ naar een monetair ecosysteem en was voorstander van de opkomst van verschillende munten voor verschillend gebruik in een bepaalde gemeenschap of economie. (Bron: Arte)

Complementaire munten beantwoorden aan deze doelstelling met een sociaal oogmerk. Je zou het kunnen omschrijven als monetaire diversificatie met een sociaal doel.

Waar vind je lokale munten in Vlaanderen?

In 2010 startte Gent met een complementaire munt in de Rabotwijk. Door je in te zetten voor de wijk kan je Torekes verdienen waarmee je kan betalen op verschillende plekken in de wijk. Samenlevingsopbouw Gent is verantwoordelijk voor de opvolging van dit project en werd NewB-coöperant in 2018. Datzelfde jaar werd Muntuit opgericht, een netwerk voor gemeenschapsmunten in Vlaanderen en Brussel dat zeven verschillende lokale munten opvolgt. De vereniging wil de complementaire munten professionaliseren en hun doelpubliek vergroten. Daarnaast werkt ze aan bewustmaking van burgers omtrent het verband tussen geld en duurzaamheid.

Wat kunnen NewB als coöperatieve bank en de complementaire munten voor elkaar betekenen?

Gemeenschapsmunten hebben de wind in de zeilen bij een bepaald deel van de bevolking dat voor een stuk overlapt met de leden van NewB. We krijgen regelmatig de vraag of we eventueel kunnen samenwerken en hoe zo’n samenwerking er zou kunnen uitzien.

Met haar historische partner Financité bestudeert NewB de mogelijkheden. We zitten echter nog in de verkennende fase, omdat NewB eerst moet zorgen dat de bankproducten gelanceerd geraken vooraleer we andere diensten integreren. “Vanuit filosofisch standpunt liggen deze initiatieven uiteraard helemaal in de lijn van de missie van NewB,” zegt Thierry Smets, CEO van NewB.

De studie concentreert zich op de digitale integratie van munten in de NewB-bank. “In Nederland biedt Triodos Bank dit soort diensten al aan,” zegt Nicolas Franka van Réseau Financité. “Het voordeel zou zijn dat digitale portefeuilles van lokale valuta vrijwel onmiddellijk opnieuw kunnen worden geladen, terwijl het huidige systeem tussen de 24 uur en een week nodig heeft om overschrijvingen uit te voeren.”

Er liggen wel nog veel uitdagingen te wachten, onder meer op het vlak van veiligheid, techniek, de reële noden van plaatselijke groepen, enzovoort.

Welke negen lokale en gemeenschapsmunten werden NewB-coöperant in 2019? .

Zinne is de lokale munt waarmee je kan betalen in de 19 gemeentes van het Brussels Gewest. In maart 2019 lanceerde een burgercollectief dit betaalmiddel na twee jaar vergaderen. Iedereen die deze waardebon gebruikt ondersteunt de lokale economie en draagt op een ethische zinvolle manier bij aan werkelijke koopkracht. 

Betaal met Zinne!

Val’heureux is de gemeenschapsmunt die circuleert in het economische bekken van Luik: tussen Hoei en Verviers, in Haspengouw, Condroz, Ourthe-Amblève en in de streek van Herve. De vereniging organiseert gewoonlijk aperitiefjes waar je euro’s kunt inwisselen voor Val'heureux. Initiatieven als lokale munten genereren duidelijk ook gezellige excuses om samen te komen. Wij hopen voor hen dat ze die gauw weer kunnen organiseren.

Ontdek de Val’heureux

Lumsou is het alternatief geld voor Namen en omgeving. In 2015 lanceerden enkele transitiegroepen deze munt naar het Luikse voorbeeld werd deze munt eind 2015 gelanceerd. Wie met Lumsou betaalt ondersteunt lokale landbouw en sociale cohesie. Ondertussen krijgt dit betaalmiddel officieel steun van het Naamse stadsbestuur!

Betaal met Lumsou

Yar is de lokale munt van Doornik, waarmee Doornikzanen geld terug naar de reële economie brengen, solidariteit aanwakkeren tussen de deelnemers en beter zorg dragen voor het milieu. 134 lokale handelaars aanvaarden de Yar als betaalmiddel. Daar zit een architectenbureau bij, voedingswinkels, slagers, bakkers, maar ook bloemisten, drogisten en culturele huizen. Kortom: van alles wat!

Check yar-tournai.be

SolAToi is de lokale munt van Ath en omgeving die eveneens de lokale economie wil versterken. Ze poogt banden te smeden en solidariteit te doen groeien vanuit een duidelijke keuze voor duurzame ontwikkeling en verantwoord omgaan met geld.

Surf naar SolAToi

Voltî is het Waalse woord voor het Franse ‘volontiers’ en betekent ‘vrijwilliger’. Het is ook de naam van de lokale munt waarmee je kan betalen in Ciney, Hamois, Havelange, Marche-en-Famenne, Nassogne, Rochefort, Somme-Leuze en omstreken. 200 partners scharen zich achter het handvest van de gemeenschapsmunt. De vzw werd in 2016 opgericht en in de lente van 2020 lanceerde ze de elektronische versie van de munt.

Hier is de Voltî

Talent is de lokale munt van Waals-Brabant. Ook deze vzw zag het licht in 2016 en kan rekenen op de steun van 200 handelaars die de Talent aanvaarden als betaalmiddel. Wil je graag wat Talenten in je zak? Rep je dan naar een van de 22 wisselkantoren in het centrum van Waals-Brabant.

Talenten in Waals-Brabant

Epi Lorrain is het alternatief betaalmiddel in Belgisch Lotharingen (het land van Gaume en Aarlen en de onmiddellijke omgeving daarvan). Naast de voordelen die alle vzw's noemen, prijst de vzw de verdiensten van de complementaire munt als instrument om burgers te responsabiliseren voor hun grondgebied en ontwikkeling.

De munt van Lotharingen

De Ardoise is de lokale munt in de streek van de Semois en de Lesse. Vanuit de gelijknamige vzw strekt dit burgerinitiatief zich uit over de gemeentes Neuchâteau, Bertrix, Bièvre, Bouillon, Daverdisse, Gedinne, Herbeumont, Paliseul, Vresse-Sur-Semois, Wellin en omgeving. Alle deelnemers willen geld terug gebruiken als ruilmiddel om de lokale economie te beschermen en doen bloeien.

Monnaie-ardoise.be

Blijf op de hoogte

Onze maandelijkse nieuwsbrief is een belangrijk communicatiemiddel. We informeren je en raadplegen je via enquêtes. Je blijft betrokken bij het reilen en zeilen van de coöperatie.

Inschrijven kan hier